Gaziantep-Kilis arasında ortak OSB kurulmasına ilişkin dosyanın Bilim, Sanayi ve TeknolojiBakanlığına sunulmasıyla yeniden gündeme gelen OSB'ler, zamanla geleneksel sanayi sitelerinin yerini almaya başladı.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, kentlerin planlı gelişmesine katkıda bulunulması,verimlilik ve kar artışı sağlaması, sanayinin az gelişmiş bölgelerde yaygınlaştırılması gibiavantajları olan OSB'lerin ilki 1962 yılında Bursa'da kuruldu.

Bugüne kadar geçen sürede OSB'lerin sayısı 276'ya ulaşırken, bunların 33'ü ihtisas, 10'uGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı, 7'si ıslah, 2'si özel, kalanı da karma OSB olarak faaliyet gösteriyor.

Batı illeri öncü

Türkiye'nin batısındaki sanayileşmiş illerde daha fazla OSB'nin bulunduğu dikkati çekiyor.

Bursa, İzmir ve Kocaeli 13'er OSB ile en fazla yapılanmanın bulunduğu iller olarak ön planaçıkarken, bu illeri sırasıyla Ankara (11) ve Tekirdağ (10) izliyor.OSB bulunmayan tek il iseArtvin.

Bölgesel bazda değerlendirildiğinde ise OSB'lerin yüzde 44,2'si Marmara (72) ve Ege(50) bölgelerinde bulunuyor. Bunları, İç Anadolu (48), Karadeniz (41), Doğu Anadolu (22) veAkdeniz (22) ile Güneydoğu Anadolu (21) bölgeleri takip ediyor.

Mevcut OSB'ler yurt genelinde yaklaşık 750 kilometrekarelik bir alanı kaplarken, 19'unun dainşaatı sürüyor.

OSB'lerde faaliyet gösteren 57 bin 263 firmada 1 milyon 431 bin 440 kayıtlı kişi çalışıyor.

"Planlı sanayileşme açısından önemli"

Organize Sanayi Bölgeleri Derneği (OSBDER) Başkanı Hüseyin Kutsi Tuncay, OSB'lerin planlı, çevreye duyarlı sanayileşme ve kayıtlı ekonominin iyi bir örneği olduğunu söyledi.

OSB modelinin ülke kaynaklarının israf edilmemesi açısından önemine değinen Tuncay, buyapılanmalarının kara, deniz, hava ve demiryolu ulaşımının en az üçünün bir arada olduğuyerlerde oluşması gerektiğini dile getirdi.

Yer seçimi yapılırken ilgili 7 bakanlığa bağlı 22 müdürlük ve genel müdürlüğünün onayınıngerektiğini anlatan Tuncay, "Bürokrasi varmış gibi gözükse de bu durum, planlı sanayileşmeaçısından önemli" dedi.

Planlı ve çevreye duyarlı yatırımların üretim maliyetlerini artırmasına karşın bunları savunduklarını belirten Tuncay, "Bırakın etkilesin. Yeter ki bu ülkenin kaynaklarını heba etmeyelim" diye konuştu.

"OSB'ler teşvik edilmeli"

Çarpık sanayileşmenin önlenmesi açısından da OSB'lerin etkili olduğunu kaydeden Tuncay, bu model kapsamındaki yatırımların teşvik edilmesi gerektiğini söyledi.

Gelişmiş ülkelerde sanayi bölgelerinin yerlerinin devlet tarafından belirlenerek, altyapı ve genelhizmetlerinin yine devlet tarafından karşılandığına işaret eden Tuncay, kendilerinin ise bu tipdesteklerden yoksun olduklarını belirtti.

OSB'lerin bir dönem devlet desteklerinden yararlandığını ifade eden Tuncay, bu desteklerinsüreç içerisinde kalktığına dikkati çekti.

"2 milyon kişiye istihdam"

Tuncay, 276 OSB'nin Türkiye için yeterli olup olmadığını değerlendirirken, bunların yüzde 47'sinin boş olduğunu, yüzde 54'ünde de bir veya birden fazla yatırımcı bulunduğunu kaydetti.

Tamamı üretime geçtiğinde OSB'lerin yaklaşık 2 milyon kişilik istihdam sağlama kapasitesinesahip olduğunu anlatan Tuncay, "Yeterli veya yetersizden çok Türkiye'de gecekondusanayileşmenin fazlalığını görmek gerekiyor. Sonuçta OSB yapılanması doğru bir yapılanma. Gecekondu sanayileşme önlenip, OSB'lere taşınma maliyetleri desteklenirse mevcutları yetmeyecektir. Rakamlara ve OSB'lerin genel durumuna bakıldığında arz-talep dengesi bozuk" ifadesini kullandı.

OSB'lerin il bazında dağılımı şöyle: