ABD ile İran'ın Pakistan arabuluculuğuyla kurduğu barış masası bir günde devrildi. İki ülke de birbirlerini maksimalist (en fazlasını hedefleyen yaklaşım) olmakla suçladı. ABD tarafı, Tahran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğine işaret etti. İran tarafı ise Washington'un beklentilerini düşürmediğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump, çoğu mesele hakkında anlaştıklarını ancak nükleer konusunda görüşmelerin tıkandığını belirtti. Haziran 2025'te çıkan 12 Gün Savaşı'na işaret eden İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise son bir yılda iki kez savaş çıkması sebebiyle güvensizlik ortamı oluştuğunu; bu nedenle tek bir toplantıda anlaşmaya varılmamasının doğal olduğunu söyledi.
ABD'DEN HÜRMÜZ'Ü KAPATMA KARARI
Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından taraflar ülkelerine döndü. Konuya dair açıklama yapan Trump, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alacaklarını duyurdu. ABD Başkanı ayrıca, İran'a geçiş ücreti ödemiş olan her gemiyi durduracaklarını bildirdi.
ABD'NİN HÜRMÜZ ABLUKASI BAŞLADI
ABD Merkez Komutanlığı, Arap Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm limanları da dahil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya buradan ayrılan tüm ülkelerin gemilerine karşı tarafsız bir abluka uygulanacağını açıkladı. Söz konusu uygulama dün saat 17.00 itibariyle başladı. ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı uygulayabilmek için 15'ten fazla savaş gemisini bölgeye konuşlandırdığı bildirildi. ABD ordusundan yapılan açıklamada ise ablukayı, Boğaz'ın doğusundaki Umman Körfezi'nde uygulanacağını bildirdi. Açıklamada; gıda, insani yardım ve temel ihtiyaç taşıyan gemilerin, denetime tabi tutmak kaydıyla, geçişlerine izin verileceği duyuruldu.
"HİÇ BİR LİMAN GÜVENDE OLMAYACAK"
İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, İran'ın kendi "kara sularında güvenliği sağlamaya kararlılıkla devam edeceğini" belirtti. Zülfikari, ABD-İsrail bağlantılı gemilere Hürmüz'den geçme izni verilmeyeceğini, diğer gemilerin ise Silahlı Kuvvetler ile koordinasyon hâlinde geçiş yapabileceğini bildirdi. Limanlarının ya herkese ya da hiç kimseye açık olduğunu belirten Zülfikari, "İran'ın Fars (Basra) Körfezi ve Umman Denizi sularındaki limanlarının güvenliği tehdit edilirse bölgedeki hiçbir liman güvende olmayacaktır" ifadelerini kullandı.
ABD'NİN AMACI NE?
ABD merkezli The Wall Street Journal, ABD'nin Hürmüz'ü abluka altına alma kararını değerlendiren bir analiz yayınladı. ABD'nin amacının, Çin'e yapılan petrol ihtiyacını keserek Tahran'ı baskı altına almak olduğu belirtildi. Analize göre ABD ayrıca bu yolla, petrolden mahrum kalan Çin'i, İran'ı ateşkese zorlamaya itebilir. Çin, petrol ithalatının yüzde 54'ünü Orta Doğu'dan, bunun yüzde 44'ünü de doğrudan Körfez ülkelerinden alıyor. İran, bu petrol transferinin sağlayan Hürmüz'ün anahtarını elinde tutuyor. ABD basınına göre, İran'ı Pakistan'daki ateşkes görüşmelerine iten güç Çin'di.
İRAN'IN BABÜLMENDEP KARTI
Öte yandan İran ise ABD'yi Kızıldeniz'i Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendep Boğazı'nı kapatmakla tehdit etmişti. Yemen'deki Husileri bu amaç için kullanma şansına sahip olan Tahran, ikinci bir küresel ticaret yolunu kapatarak ABD'nin üstündeki baskıyı ağırlaştırabilir.
