Emeklilerin Ocak ayında alacağı zamma ilişkin çalışmalar sürüyor. Konu bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanacak kabine toplantısında ele alınacak.
Sabah gazetesinin bu sabahki bir haberinde aktardığına göre emekli maaşlarına yapılacak zam için enflasyon farkının yanı sıra refah payı üzerinden ek bir ödeme formülü gündemde. Gazetenin haberinde Orta Vadeli Program (OVP), bütçe hedefleri ve yıl sonu enflasyon tahminleri ortalaması olarak en güçlü senaryo %10 zammı öngörüyor.
Habere göre refah payı ekseninde enflasyon zammı üzerine bir ek ödeme yapılması formülü öne çıktı. Bu şekildeki ek ödemede miktarı belirlemek için üç kriter esas alınacak. Bu kriterler emeklilik maaşının bağlanmasında da dikkate alınan "prim ödemesi", "prim gün sayısı" ve "yaş" şeklinde sıralanacak.
Ayrıca bu kriterler dışında her bir emeklinin Emekli Sandığı, SSK ve BAĞ-KUR ile yurtdışı emeklisi olması, yaşı, çalışıyor veya çalışmıyor olması gibi özellikler de dikkate alınarak ek ödeme miktarı planlanacak.
Prim basamakları oluşturulacak
Refah payını belirlemek için "prim basamakları" oluşturulması planlanıyor. Her prim basamağı için bir ek ödeme miktarı belirlenecek. İlk basamak 3 bin 600 prim gününden başlayacak. Örneğin 4 bin 700, 9 bin ve üzeri gibi prim günü gibi 3 veya dört ayrı basamak oluşturulacak. Bir emeklinin ne kadar prim ödemesi ve prim güven sayısı varsa, o kadar miktarda ek ödeme alacak.
Sabah gazetesinin haberine göre her emeklinin ne kadar zam alacağına ilişkin etki analiz çalışması yapılırken, mevcut ödeneklere ilave olarak 1.1 trilyon TL'lik kaynak öngörülüyor. Bu amaçla vazgeçilen eşel-mobil destek uygulamasıyla şimdiden 500 milyar civarında bir kaynak alanı açılmış durumda. Ortalama en az yüzde 15 ilave ödemesi hesaplanıyor. Nihai artış oranı; ayrılacak ödeneğin miktarına, hangi emeklileri kapsayacağına ve yaş-prim günü kriterlerinin nasıl uygulanacağına göre şekillenecek.
Yüksek zam için bütçede karşılık var mı?
Prof. Aziz Çelik geçtiğimiz günlerde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım ile emekli maaşlarına yüksek zam yapılacağı beklentisini değerlendirmiş ve bütçede ayrılan rakamlara göre ciddi bir artışın mümkün olmadığını ifade etmişti.
2027 bütçe teklifinde sosyal güvenlik programı için öngörülen yıllık kaynak artışının yaklaşık 1 trilyon TL olduğunu ve bu kaynağın yalnızca emekli aylıklarının iyileştirilmesi için olmadığını aktarmıştı. Bu kaynakların aynı zamanda normal enflasyon artışları, sağlık ödemeleri, bayram ikramiyeleri ve diğer sosyal güvenlik harcamalarındaki artışlar için kullanılacak olduğunun altını çizmişti:
Çelik "Bir an için bu 1 trilyon liralık kaynağın tamamının emekli aylıklarının iyileştirilmesine ayrıldığını varsayalım. Bu durumda bile 2027 yılı boyunca (temmuz ayı dahil) emekli aylıklarına yapılabilecek aylık artış yaklaşık 5 bin liradır" ifadesini kullanmıştı.
En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?
En düşük emekli maaşına (taban aylık) yapılacak artışı hükümet yasa ile belirliyor. Son dönemlerde en düşük emekli maaşına SSK ve BAĞ- KUR'lulara yapılan zam oranı doğrultusunda artış yapılıyor.
